W naukach społecznych uznaje się konieczność pogłębionych studiów i badań nad młodzieżą jako głównym aktorem prospektywnych zmian, poszukującym odwzorowań, kształtującym swoje odniesienia, aktualizującym wiedzę o sobie, o świecie i swoich relacjach ze światem. Tym samym problematyka młodzieży, a w szczególności współczesne badania nad kondycją młodzieży lokują się wśród najważniejszych. Stanowią one układ odniesienia dla rozważań nad przyszłością społeczeństwa, w którym fundamentalną zasadą staje się przeżywanie ambiwalencji i życie „zmianą”. Ponadto, syntezie wiedzy nad młodzieżą w odniesieniu do wybranych studiów teoretycznych i badań empirycznych musi towarzyszyć szczególny rodzaj wrażliwości na „pułapki” w ustalaniu odpowiedzi na pytanie: „Młodzież, czyli kto? a może nawet należałoby poszukiwać odpowiedzialnego namysłu i odpowiedzi na pytane: „Młodzieże, czyli kto?”

Na kanwie powyższych przemyśleń powstała idea niniejszego tomu jako forum dyskursu o młodzieży, którego koncentracja uwagi będzie zwrócona na wielokontekstowe rekonstrukcje teorii młodzieży przy odwołaniu się do kontekstów historycznych, orientacji poznawczych i recepcji zagadnienia. To w istocie namysł nad młodzieżą jako przedmiocie i podmiocie badań pedagogicznych ‒ młodzież w centrum pedagogiki i w centrum permanentnej zmiany społecznej.