Dzieje Uniwersytetu w Poznaniu w latach 1945-2019, przedstawiane w rozmaitych aspektach, wpisane są w dzieje Polski na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Historycznie czas ten dzieli się na dwa wyraźne okresy przedzielone cezurą roku 1989. Znajdowały one odzwierciedlenie w funkcjonowaniu uczelni, w czym kontekst społeczno-polityczny nieustannie przeplatał się ze spełnianiem zasadniczych zadań uniwersytetu, to znaczy prowadzeniem badań naukowych i działalności dydaktycznej. Ten pierwszy aspekt widoczny jest w rozdzieleniu wspomnianą datą rozdziałów zatytułowanych „Uniwersytet w przestrzeni publicznej”. Obecny jest jednak i w pozostałych. Autorzy starali się przedstawić, obok informacji o charakterze kronikarskim, także atmosferę zmieniającego się czasu; niektóre z opracowań mają przy tym charakter pionierski.

Książka ukazuje się w serii Uniwersytet Poznański 1919–2019, upamiętniającej historię, dążenia oraz najważniejsze postaci naszej Alma Mater Posnaniensis. Jubileusz stulecia skłania do refleksji nad rolą uniwersytetów we współczesnym, dynamicznie zmieniającym i globalizującym się świecie. Powstanie Uniwersytetu Poznańskiego w burzliwych czasach po I wojnie światowej, w roku 1919, odmieniło życie Poznania, nadając mu nowy, akademicki wymiar i wpływając na jego naukowy, kulturalny, społeczny i gospodarczy rozwój. Miniony wiek, bogaty w wydarzenia w Polsce i świecie sprawił, iż dziś społeczność akademicka stoi w obliczu wielu nowych, trudnych wyzwań. Ale chociaż jako wspólnota uniwersytecka jesteśmy zwróceni ku przyszłości, skoncentrowani na rozwoju i zmianach XXI wieku – wciąż pamiętamy; nie lekceważymy tradycji, z której i w której wyrosły nasze uczelnie.