Anne of Green Gables L.M. Montgomery ukazała się po raz pierwszy w Polsce pod koniec roku 1911 w tłumaczeniu R. Bernsteinowej jako Ania z Zielonego Wzgórza. Przez około osiemdziesiąt lat ten przekład był jedynym polskim tłumaczeniem powieści, zyskując status kanonicznego i znacząco wpływając na polską recepcję opowieści o Anne Shirley. Przez kilka dekad mało kto wiedział jednak, że Bernsteinowa wprowadziła w tekście wiele zmian, tak by dostosować go do ówczesnych konwencji obowiązujących w literaturze dla młodych czytelników. W ciągu ostatnich dwudziestu lat powieść doczekała się kilkunastu przekładów na język polski, w tym tłumaczenia Anny Bańkowskiej, które przywróciło jej oryginalny kanadyjski kontekst. Kolejną falę zainteresowania, także badawczego, wywołała adaptacja serialowa Anne with an E, której twórcy dokonali reinterpretacji historii Anne Shirley. Nowe tłumaczenia i adaptacje Anne of Green Gables – a przede wszystkim jej miejsce w kulturze polskiej po stu dziesięciu latach – stanowią główną oś monografii. Artykuły w niej zebrane są świadectwem interdyscyplinarnych dialogów, namysłu nad odczytaniem Anne of Green Gables w różnych perspektywach badawczych – socjologicznej, historycznej, literaturoznawczej, przekładoznawczej, skupiającej się na recepcji (również światowej), adaptacjach czy na kwestiach obyczajowych i emancypacyjnych – a tom oddawany w ręce Czytelników stanowi istotny wkład w rozwój badań nad twórczością L.M. Montgomery w Polsce.

xx

L.M. Montgomery’s Anne of Green Gables was first published in Poland at the end of 1911 as Ania z Zielonego Wzgórza, translated by R. Bernsteinowa. For about eighty years, this translation was the only Polish version of the novel, gaining canonical status and having a significant influence on the Polish reception of the story of Anne Shirley. For several decades, however, few knew that Bernsteinowa had introduced many changes into the text to bring it in line with the conventions prevailing in literature for young readers of the time. Over the past twenty years, the novel has received more than a dozen translations into Polish, including Anna Bańkowska’s version, which restored it to its original Canadian context. Another wave of interest, including scholarly attention, has been generated by the Netflix adaptation Anne with an E, whose creators have reinterpreted Anne Shirley’s story. New translations and adaptations of Anne of Green Gables, and, above all, its place in Polish culture after one hundred and ten years, constitute the main focus of this monograph. The articles collected here are a testimony to interdisciplinary dialogues, reflections on the reading of Anne of Green Gables from various research perspectives – sociological, historical, literary, translation studies, focusing on reception (also worldwide), adaptations or questions of morality and emancipation. The volume we are presenting to the readers makes an important contribution to the development of research on L.M. Montgomery’s works in Poland.